Drie flessen Brunello di Montalcino van hetzelfde huis, met drie verschillende namen en drie verschillende prijzen. Wie voor ons wijnrek staat, stelt bijna altijd dezelfde vraag: wat is nu eigenlijk het verschil? Een terechte vraag, want de woorden Riserva en Montosoli vertellen elk een ander verhaal. In dit artikel leggen we het uit aan de hand van de drie Brunello's van Altesino uit onze collectie.
Eén druif, één dorp, strenge regels
Eerst de basis. Brunello di Montalcino komt van de heuvels rond het stadje Montalcino in het zuiden van Toscane en wordt altijd gemaakt van 100% Sangiovese. Geen blend, geen uitzonderingen. De regels van de DOCG horen bij de strengste van Italië: een gewone Brunello mag pas vanaf 1 januari van het vijfde jaar na de oogst op de markt komen. Daarvan rijpt hij minstens twee jaar op eikenhout.
Dat geduld is precies wat Brunello zo bijzonder maakt. Waar veel rode wijnen draaien om primair fruit, draait Brunello om wat er daarna gebeurt: tonen van leer, tabak, gedroogde kruiden en kersen die langzaam richting granaat kleuren.
Altesino, gevestigd op de noordflank van Montalcino, maakt deze stijl al decennia met een opvallend elegante hand. Drie van hun Brunello's importeren wij rechtstreeks, en ze laten samen perfect zien hoe de streek in elkaar zit.
De gewone Brunello: het visitekaartje
Laten we eerlijk zijn: aan een Brunello di Montalcino 2020 is niets gewoon. Dit is de wijn waarmee een huis zijn stijl laat zien, samengesteld uit druiven van verschillende wijngaarden rond het dorp. Wijnkenners noemen dit de annata, de jaargangswijn.
Bij Altesino betekent dat: robijnrood met een granaatrand, rijp rood fruit, iets aards en die kenmerkende frisse zuren van Sangiovese. Een wijn die nu al prachtig is bij ossobuco of gegrild rood vlees, maar ook nog jaren kan rijpen. Wie Brunello wil leren kennen, begint hier.
De Riserva: extra tijd, alleen in topjaren
Het woord Riserva zegt bij Brunello iets over tijd. Een Brunello di Montalcino Riserva 2019 mag pas vanaf 1 januari van het zesde jaar na de oogst op de markt komen, één kalenderjaar later dan de gewone Brunello. De Riserva 2019 mocht dus vanaf 1 januari 2025 worden verkocht.
Minstens zo belangrijk: een serieus huis maakt alleen een Riserva in jaren waarin de druiven echt uitzonderlijk zijn. Het is dus een dubbele selectie, van het beste fruit én het beste jaar. Die extra rijping proef je in de diepte: meer tertiaire tonen, meer structuur, een langere afdronk. Dit is de fles voor de grote momenten, of om nog tien jaar weg te leggen voor een verjaardag die het verdient.
Montosoli: niet meer tijd, maar één bijzondere plek
En dan de derde fles, de Brunello di Montalcino Montosoli 2020. Hier zit het verschil niet in de rijpingstijd, maar in de plek. Montosoli is een heuvel ten noordoosten van Montalcino die al generaties geldt als een van de allerbeste plekken van de hele streek, een echte cru.
De koelere ligging en de kalkrijke, stenige bodem geven een Sangiovese met opvallende finesse: geuriger, verfijnder en met een spanning die je zelden ergens anders vindt. Altesino bottelt de druiven van deze heuvel al sinds de jaren zeventig apart, als een van de eerste huizen die durfden te zeggen dat één wijngaard een eigen naam verdient.
Vergelijk het met de Riserva en je proeft het verschil in karakter: de Riserva imponeert met kracht en diepte, de Montosoli verleidt met elegantie en precisie. Welke beter is, is vooral een kwestie van smaak. Bij ons thuis eindigt die discussie zelden met een winnaar en meestal met twee lege glazen.
Welke kies je?
Ons eerlijke advies. Begin met de gewone Brunello als je de streek wilt ontdekken, kies de Riserva voor een groot moment of de wijnkast, en pak de Montosoli als je wilt proeven wat één bijzondere heuvel met Sangiovese doet.
Wil je eerst voorzichtig kennismaken? De Rosso di Montalcino 2024 van hetzelfde huis is het jongere broertje van Brunello: zelfde druif, zelfde streek, veel eerder drinkbaar en vriendelijker geprijsd. En liefhebbers van een andere stijl vinden in de Brunello van Banfi een mooie tegenhanger uit het zuiden van de streek.
Meer bijzondere flessen ontdekken? Lees ook onze vijf wijnen die je nog niet kent, of vraag gratis persoonlijk wijnadvies via WhatsApp. Als twee neven die deze wijnen zelf in Montalcino hebben geproefd, helpen we je graag aan de juiste fles voor jouw moment.